Door kennis van het verleden kunnen we begrip krijgen van hoe de dingen zijn in het heden. Vaak wordt gedacht dat we er ook iets van kunnen leren voor de toekomst. Maar het waterrijke Nederlandse verleden leert dat dit zo makkelijk nog niet is. Een paar dingen vallen op: we zijn altijd gericht op het temmen van het water en oplossingen kwamen altijd pas ná de stormvloed.
1916 de stormvloed en de Afsluitdijk
Plannen voor het afsluiten van de Zuiderzee werden al sinds de 17e eeuw gemaakt. Maar de kennis en techniek was lange tijd niet rijp genoeg. In 1891 werkte ingenieur Lely plannen uit die wel levensvatbaar waren. Toch werden deze plannen steeds op de lange baan geschoven. Tot de stormvloed van 1916. De impact van de overstromingen was zo groot dat vanaf dat moment alles in een stroomversnelling kwam.
1953 de watersnoodramp en de Deltawerken
In het zuiden van Nederland liggen de Deltawerken, ‘Nederlands grootste verdedingssysteem tegen hoogwater vanuit zee’. Ook voor dit gebied lagen al heel lang plannen klaar. Johan van Veen werkt bij Rijkswaterstaat en deed al vanaf 1929 onderzoek naar een van de gevaarlijkste plekken in het Deltegabied, het Hellegat. Hij maakte zich grote zorgen over de beveiliging tegen het water maar kreeg geen gehoor. Onder het pseudoniem Cassandra, wier vloek het was dat zij de toekomst kon voorspellen maar dat niemand haar ooit geloofde, begon hij vanaf 1937 openlijk te pleiten voor het bouwen van stormvloedkeringen. Toen de door hem voorspelde ramp in 1953 daadwerkelijk plaatsvond konden de Deltawerken snel in gang worden gezet want, de plannen lagen al die tijd al uitgewerkt in een la.
2024 klimaatverandering en de Afsluitdijk
De Afsluitdijk is door de tijd ingehaald. De sluizen zijn verouderd en door klimaatverandering wordt het moeilijker om het steeds hoger wordende zeewater te keren en overtollig IJsselmeerwater te lozen. De veiligheid is opnieuw in het geding. De Afsluitdijk een opknapbeurt.